Odyseja (Homer)

Powstała w I połowie VIII w. p.n.e., zaś jej autorstwo przypisuje się Homerowi, legendarnemu poecie greckiemu. "Odyseja" to kontynuacja wcześniejszej o ok. 50 lat "Iliady", której akcja rozgrywa się w dziesiątym (ostatnim) roku wojny trojańskiej. Grecy zdobywają Troję dzięki koniowi trojańskiemu wymyślonemu przez Odyseusza.

"Odyseja" opowiada dalsze dzieje Odyseusza, króla wyspy Itaki, jednego z najdzielniejszych
i najroztropniejszych wodzów greckich. Prześladowany przez boga Posejdona, błąkał się przez 10 lat po morzu, przeżył wiele przygód, stracił wszystkich towarzyszy, aż wreszcie dzięki opiece bogini Ateny, powrócił do rodzinnej Itaki, gdzie oczekiwała go wierna żona Penelopa i kochający syn Telemach.

Właściwa akcja "Odysei" rozpoczyna się pod koniec wędrówek Odyseusza, kiedy jako rozbitek znalazł schronienie u Feaków i tam opowiadał swoje dziwne przygody (np. spotkanie cyklopa Polifa, czarodziejki Kirke, nimfy Kalipso itd.). Po raz pierwszy w literaturze spotykamy się z retrospekcją (spojrzenie wstecz) i narracją bohatera.

Ton tego eposu, w stosunku do heroicznego tonu "Iliady", uległ obniżeniu. Inaczej jest też
kreowany bohater - jest bardziej ludzki, jego stany psychiczne bliższe są mentalności
człowieczej niż boskiej. Podczas gdy "Iliada" oparta jest na micie, "Odyseja" zbliża się do baśni. Bezpośredni udział bogów w wydarzeniach zmniejsza się na rzecz postaci fantastycznych, np. czarodziejki, potwory morskie, nimfy.

Utwór ten zawiera 12 tys. wierszy, a pisany był heksametrem.