MIT
Opowieść, która przedstawia i organizuje wierzenia danej społeczności. Mit nazywa emocje- najczęściej zbiorowe, np. lęk, niepokój, podniecenie, radość. To co niejasne, chwiejne, nieokreślone, otrzymuje wyraz i kształt w opowiadaniu mitycznym. Tak np. niepokojące, bo niewyjaśnione, zjawiska przyrody zostają zniekształcone w barwną fabułę i uzyskują motywację przyczynową w postaci bóstw uosabiających siły natury [mit o Demeter i Korze (Persefonie)].
Mity stanowiły składnik kultury ludów pierwotnych, tworzyły więź społeczną, uświadamiały odrębność i tożsamość, określały obyczaje i tradycje społeczności.
Mity pełniły funkcje:
1. poznawcze- np. interpretacja zjawisk przyrody
2. światopoglądowe- np. podstawy wierzeń religijnych
3. sakralne- powiazanie z kultem bóstw i obrzędami
W opowieści mitycznej ważną rolę grają:
1. metafory
2. alegorie
3. symbole
Mit nie wyraża treści wprost, zwykle przekazuje ją poprzez różnie zbudowany obraz np. alegoryczny (Demeter i Kora)
-symboliczny(wieloznaczny) (Ikar i Dedal)
-metaforyczne zwroty np."pięta Achilesowa"
W mitach utrwalone zostały pierwsze wzory ludzkich postaw i zachowań, tzw. archetypy- pradawne, niezmienne wyobrażenia, które tkwią w świadomości zbiorowej każdej społeczności.

Przykłady mitów Greckich:
1. Mit o Ikarze i Dedalu
2. Mit o Demeter i Korze
3. Mit o Syzyfie
4. Mit o Edypie
5. Mit o stworzeniu świata
Przykłady mitów Rzymskich:
1. Mit o Romulusie i Remusie
2. Mit o gęsiach Kapitolińskich

EPOPEJA
-Grecja- Homer (''Iliada'', "Odyseja":wojna Trojańska i powrót Odysa)
-Rzym- Wirgiliusz ("Eneida":historia wyprawy Eneasza ocalałego z Troji)
1. przedstawia społeczeństwo w przełomowym dla niego momencie
2. wiele form podawczych (narracja, opis, itd.)
3. inwokacja (apostrofa, narrator obiektywny, wszechwiedzący, zarys postaw bohaterów i wydarzeń)
4. retardacja- zawieszenie akcji
5. pararelizm płaszczyzn fabularnych- dwa światy ludzki i boski przenikające się nawzajem
6. superbohater- ''heros''
7. przedstawienie scen walki- głównie pojedynków
8. szeroko rozbudowane porównania- tzw.''homeryckie''

POEMAT HEROIKOMICZNY
Swoistego rodzaju parodia eposu rycerskiego. W antyku z tego gatunku powstała "Batrchomachia" opowiadająca o wojnie nietoperzy ze szczurami.

ELEGIE PATRYJOTYCZNE- Tyrteusz (VII w. p.n.e.)
Elegie patryjotyczne zagrzewały Spartan do walki. ''Rzecz to piękna"

ANAKREONTYK
Gatunek zainicjowany przez Anakreona(VI w. p.n.e.) -piewcę wina, kobiet i miłości. Charakterystyczny dla tej poezji jest topos miłości objawiający się w walce z Erosem bądź postacą Erosa rzucającego piłką w przyszłego amanta). "Słodki bój"

EPIGRAMATY
Krótki utwór wierszowany o wyrazistej poincie. Pierwotnie nazwą tą określano krótkie napisy nagrobkowe.

TRAGEDIA
Gatunek ten zrodził się w starożytnej Grecji z obrzędów religijnych. Istotą tego gatunku jest konflikt tragiczny polegający na stykaniu się dwu różnych jednakże równorzędnych racji nie zdolnych do współżycia, z których jedna musi ponieść klęskę.Bohater tragiczny musi dokonać wyboru między równoważnymi racjami, jednocześnie nie wie czy popełnia zbrodnię lub czyn niegodny i rozdźwięk ten między świadomością bohatera a jego sytuacją nazywamy ironią tragiczną.
Podstawowym pojęciem tragedji Greckiej jest Katharsis /oczyszczenie/ (Arystoteles) dzieło miało oddziaływać na reakcje i przeżycia odbiorców. Tragedia oddziałując na widza miała wzbudzić litość i trwogę oraz oczyścić go z takich doznań.
W antyku naśladowano naturę (rzeczywistość, życie, ludzkie czynności) w dziełach sztuki. Takie zabiegi nazywamy mimesis. Jest to kategoria estetyczna rozwinięta przez Arystotelesa. Naśladowanie natury nie było równoznaczne z jej kopiowaniem gdyż dopuszczały idealizację lub groteskową deformację. Sztuki uznane za mimetyczne (malarstwo, rzeżba, poezja) realizują funkcję poznawczą poprzez odtwarzanie ogólnych zjawisk i rządzących nimi praw.
Tragedię grecką charakteryzowała także zasada trzech jedności (miejsca, czasu i akcji) pod postacią lirycznego komentatora występował chór, fabuła utworu podzielona została na prolog, epeisodiony, stasimony i epilog w całym utworze zaś brak scen zbiorowych.
Sofokles(496- 406 p.n.e.)- "Antygona"
Ajschylos
Eurypides

BUKOLIKI (sielanki konwencjonalne)
Są to utwory przedstawiające tzw. ''topos Arkadji''- idealny świat prostych ludzi (posiadających nieprzeciętną mądrość) oparty na naturze.
Wirgiliusz(Publis Vergilius Maro 70- 19 p.n.e.)

ODY (pieśni)
Pieśni ocharakterze podniosłym, których głównymi mmotywami są:
1. exegi monumentum- pomnik poetyckiej chwały
2. non omnis moriar- nie wszystek umrę
3. carpe diem- chwytaj chwilę
Horacy(Quintus Horatius Flaccus 65- 8 p.n.e.)

LISTY
Wyrażały poglądy na temat poezji i sztuki. Poezja winna być uporządkowanym dziełem człowieka przedstawiającym świat realny. Arystoteles wprowadził pojęcie decorum oznaczające, iż język oraz gatunek powinien być dobrany do tematu utworu.
Horacy
Arystoteles

SATYRY
Utwory ośmieszające wady i postawy poprzez deformację, ironię i sarkazm.
Horacy