Księga Hioba

Jest to księga zaliczana do tzw. ksiąg mądrości (dydaktycznych) czyli wyjaśniających prawdy natury ogólne, wskazania, napomnienia stanowe lub popularne normy postępowania. Hiob jest symbolem człowieka cierpiącego – walczy on z Bogiem, uważając swoje cierpienia za niesłuszne a jednocześnie w głębi duszy wie że powinien się do Niego zwrócić i pokutować za swoje grzechy. Hiob to mąż sprawiedliwy, prawy, bogobojny i unikający zła. Miał on 7 synów i 3 córki. Był najwybitniejszym spośród wszystkich ludzi Wschodu. Hiob dobrze wychowywał swoje dzieci a ponieważ znany był ze swej bogobojności, to każdego ranka składał Bogu ofiarę całopalną. Pewnego dnia na posiadłość Hioba napadnięto i ograbiono go ze wszystkiego co miał. Postawa Hioba zasługuje na podziw – podziękował On Bogu za to co mu trudnego zesłał. Była to pierwsza próba Boga skierowana wobec Hioba, którą ten przyjął z godnością. Drugiej próby jednak nie przyjął już z taką pokorą – Bóg bowiem zesłał na Hioba trąd. Wówczas postać uległego i posłusznego Bogu męża ulega nagłemu przeistoczeniu w człowieka pełnego bólu, rozpaczy i żalu skierowanych w stronę Boga. Hiob w swojej rozpaczy złorzeczy Bogu, zastanawia się nad swoim istnieniem, przeklina dzień swoich narodzin oraz dzień kiedy Bóg zsyła na niego chorobę. Hioba nie przekonują nawet słowa jego przyjaciela Elifaza, który staje w obronie Boga. Wypowiedzi Hioba kierowane do Boga są oskarżeniem i skargą na niesprawiedliwość jaka spotkała wiernego wyznawcę. Hiob umęczony cierpieniem pragnie śmierci Któż zdoła ziścić mą prośbę? Niech spełni Bóg moje życzenie! Oby się zgodził mnie zmiażdżyć i przeciął pasmo dni moich! Hiob oskarża też swoich przyjaciół, iż opuścili go gdy ich najbardziej potrzebował: Wstyd im, że mieli już pewność, zmieszani gdy przyszli na miejsce. Tym wy jesteście dla mnie, przeraża was moje nieszczęście. Hiob jest pewien, że cierpi niesłusznie i że nie ma sprawiedliwości na tym świecie : Przypisujesz mi czyny gwałtu, wspominasz grzechy młodości. Nogi zakułeś w kajdany, dokładnie drogi me śledzisz, ślady stóp moich badasz. Wypowiedzi Hioba są przepełnione bólem fizycznym ale także bólem psychicznym. Nie raz widzimy w tekście jak zrozpaczony Hiob błaga Boga o litość, błaga Go o śmierć dla siebie bo nie może znieść cierpienia wreszcie jak oskarża okrutnego Boga: Bóg mnie zaprzedał złoczyńcom, oddał mnie w ręce zbrodniarzy, zburzył moją beztroskę, chwycił za grzbiet i roztrzaskał, obrał mnie sobie za cel(…) nerki mi przeszył nieludzko, żółć moją wylał na ziemię. Hiob narzeka na swój ból i cierpienie, daje Bogu do zrozumienia, że jest to ponad jego siły : moje oko przyćmione od bólu, członki me wyschły jak cień. W tekście pojawia się także wielokrotnie obrona Boga. Jako Jego obrońca i jako jedyny prawdziwy przyjaciel Hioba, występuje Elifaz: Wody odmawiasz spragnionym, nie dajesz chleba głodnemu, wdowę z niczym odprawiasz, miażdżysz ramiona sierotom. Stąd wokół ciebie są Siecie, i przeraża cię nagła bojaźń. Elifaz wskazuje Hiobowi drogę do wyzdrowienia – nawrócenie, powrót na łono Boga, skąd Hiob odszedł. Po wielu rozmowach i rozważaniach sensu swego cierpienia Hiob zrozumiał swój błąd. Po rozmowie z Bogiem i zmianie swego nastawienia i postawy wobec bliźnich Hiob nawrócił się a Bóg, uznając, iż pojął on lekcję zdjął z niego chorobę: I Pan przywrócił Hioba do dawnego stanu, gdyż modlił się on za swoich przyjaciół.(…) Przyszli do niego wszyscy bracia, siostry i dawni znajomi, jedli z nim chleb w jego domu i ubolewali nad nim, i pocieszali go z powodu nieszczęścia, jakie na niego zesłał Pan. (…) I żył Hiob jeszcze sto czterdzieści lat i widział swoich potomków – w całości cztery pokolenia.
Symbolika i główne wątki utworu
Motywem przewodnim Księgi jest cierpienie Hioba – początkowo bardzo bogobojnego i lojalnego wobec Boga wiernego. Hiob uzewnętrznia głęboko skrywane uczucia człowieka, który nie rozumie woli Boga i który nie zgadza się na cierpienie. Księga ta zmusza do refleksji, że im bardziej staramy się coś pojąć tym bardziej wszystko staje się niezrozumiałe. Walcząc z cierpieniem, złorzecząc Bogu, Hiob potęgował swoje cierpienie, szukając jego sensu i pytając Boga skąd taka niesprawiedliwość. Do potocznego słownika przeszło pojęcie – cierpienie Hiobowe co oznacza cierpienie ponad siły.

Księga Hioba

Hiob był najbogatszym i najszlachetniejszym człowiekiem Wschodu. Szczerze czcił Boga i ufał mu bezgranicznie. Nie wierzył w to Szatan, toteż za przyzwoleniem Stwórcy poddał Hioba strasznej próbie: pozbawił go majątku oraz dziesięciorga dzieci. Hiob przyjął swój los pokornie: "Nie zgrzeszył, nie przypisał Bogu nieprawości". Nie mógł pogodzić się z tym, że mimo braku winy spotkało go takie nieszczęście. Żalił się przyjaciołom, a ci przekonywali go, że musi być winny, skoro Bóg tak go ukarał. Hiob gotów był stanąć przed obliczem Stwórcy i dowiedzieć się prawdy o sobie. Buntując się przeciwko swemu losowi, nie przyznając się do żadnych grzechów, nigdy nie obraził Boga. Bóg wynagrodził Hioba przywracając i pomnażając jego dobytek oraz obdarzając go ponownie dziesięciorgiem dzieci. Odtąd żył długo i szczęśliwie. Hiob uosabia niezawinione cierpienie, a także godność ludzką nakazującą dążenie do prawdy i sprawiedliwości. Jego historia poucza, że: nigdy nie należy wątpić w dobroć Boga, cierpienie jest naturalnym elementem ludzkiego życia, trzeba godnie znosić swój los i wierzyć w osiągnięcie swoich racji, wiara i cierpienie mogą być wynagrodzone.