Pieśń o Rolandzie - streszczenie

Pieśń o Rolandzie to dzieło anonimowe opiewające zasługi rycerza o imieniu Roland oraz jego towarzyszy. Zgodnie z tradycją średniowieczną odnosi się ona do ideału średniowiecza czyli do ideału rycerza. Utwór opowiada o wyprawie Karola Wielkiego do Hiszpanii w 778 roku. Motywem przewodnim utworu jest jedno z wydarzeń, które miało miejsce w tym okresie – zostaje napadnięta straż tylna i wywiązuje się wówczas walka w trakcie której ginie wielu rycerzy. Akcja utworu toczy się w VIII wieku w Hiszpanii. Do Karola Wielkiego przybywają posłańcy króla Marsyla (króal Saragossy, którą wciąż usiłuje podbić Karol) z prośbą o to by zrezygnował on z walki o Saragossę. W zamian za wycofanie się z oblężenia i podboju Saragossy ich władca zostanie lennikiem Karola oraz przyjmie chrzest. Karol Wielki uchodzący za szlachetnego i mądrego władcę nie chce dłużej przelewać krwi swoich rycerzy. Wysyła on zatem ojczyma Rolanda do Saragossy by ustalić warunki pokoju. Ten jednak okazuje się być zdrajcą i knuje pewien spisek. Poseł namawia króla Marsyla by ten pod pozorem przyjęcia warunków pokoju, obdarował Karola podarunkami i podjął go należycie. Gdy ten będzie już się wycofywał, wówczas armia Marsyla zaatakuje tylną straż Karola. Ponadto sprytny poseł – spiskowiec obmyśla scenariusz wydarzeń, w którym to Roland ginie a armia Karola będzie zbyt osłabiona by mogła się skutecznie obronić. Marsyl po uważnym wysłuchaniu posłańca zgadza się na proponowaną przez niego akcję. Ganelon powraca na dwór swego króla z darami. Podsuwa przy tym pomysł swojemu władcy, by ten wystawił do walki Rolanda. W ten sposób realizuje on swój podstępny plan – gdy wojsko Karola się wycofuje, armia Marsyla atakuje tylną straż. Wojsko Karola nie ma większych szans mimo to podejmują oni próbę obrony przed napastnikami. Rycerze Rolanda dzielnie walczą. Są dobrze wyszkoleni i doskonale przygotowani, mimo iż mniej liczebni to o wiele doskonalsi w samej walce. Roland z ogromnym niepokojem i bólem dostrzega iż wielu jego towarzyszy zginęło w czasie starcia. Roland obarcza winą swoją dumną postawę – w czasie napadu nie zadął on w trąbę i nie poinformował w ten sposób o potrzebie wsparcia ze strony Karola. Roland zbiera ciała swoich towarzyszy a obecny tam arcybiskup Turpin udziela zmarłym błogosławieństwa i prosi Boga o przyjęcie ich w zastępy świętych gdyż zginęli oni z ręki nieprzyjaciół jakimi byli poganie. Po tej ceremonii pogrzebowej, Roland wzywa dźwiękiem rogu Karola, by ten pomógł pomścić poległych rycerzy. Karol usiłuje dotrzeć do wzywającego, jednakże Ganelon zatrzymuje króla. Tymczasem na miejscu śmiertelnej zasadzki obserwujemy zaciętą walkę Oliwiera z wujem Marsyla Marganisem. W starciu tym Oliwier zostaje ranny. W czasie konania kładzie się on na ziemi i modli żarlwiei do Boga: wyznaje przed nim swoje winy oraz kieruje do Niego prośbę o opiekę nad Francją, Rolandem oraz królem, po czym umiera. Roland rozpacza nad ciałem przyjaciela. Mdleje a ocknąwszy się widzi, iż na polu bitwy pozostał już tylko on sam, arcybiskup Turpin oraz Gotier. Dzielni rycerze nadal stawiali opór oddziałom pogańskim, mimo, iż wiedzieli o bezsensie swoich działań. Roland po raz kolejny wezwał Karola na ratunek. W tym czasie Saraceni zabijają strzałami konia na którym zasiada arcybiskup. Ranny Turpin obserwuje iż Roland mdleje przytłoczony śmiercią towarzyszy a wśród nich swojego przyjaciela Oliwiera. Arcybiskup udaje się po wodę dla nieprzytomnego Rolanda, podczas drogi do strumienia umiera. Roland ostatkami sił wdrapuje się na wzgórze. Tam po raz kolejny zamierza zagrać na rogu. Słabość Rolanda wykorzystuje jeden z nieprzyjaciół – udający martwego. Nieprzyjaciel usiłuje zabić Rolanda, lecz ten okazuje się sprytniejszym od napastnika i zadał mu pierwszy śmiertelny cios. Roland czuł zbliżającą się śmierć – usiłował zniszczyć swój miecz, by po jego śmierci nie dostał się w niepowołane ręce. Obserwujemy scenę śmierci dzielnego rycerza – kładzie się on na trawie twarzą zwróconą ku Hiszpanii by tym samym dać dowód swej waleczności tym, którzy go odnajdą. Następnie Roland modli się żarliwie do Boga o to by ten przyjął jego duszę, by wybaczył mu wszystkie winy oraz by wziął w opiekę cały kraj oraz króla któremu ten wiernie służył. Widzimy jak do dzielnego rycerza zbliża się Anioł -Święty Gabriel i odbiera jego rękawice. Następnie razem z Cherubinem i świętym Michałem zabiera duszę Rolanda do nieba. Na miejsce starcia przybywa wreszcie król, który boleje nad poległymi rycerzami. Zrozpaczony władca postanawia zemstę nad Saracenami – błaga Boga by ten mu dopomógł w jego zamierzeniu, a przy ciałach rycerzy pozostawia on straż. W tym samym czasie zjawia się przed oczyma króla anioł i obiecuje że stanie się tak jak tego pragnie król. Karol dociera do uciekających Saracenów i pokonuje ich. Po wygranej bitwie król dziękował Bogu, a ponieważ zrobiło się już późno – rycerze rozbili na wzgórzu namiot. W czasie snu król miał widzenie – odbędzie on kolejną potyczkę wojenną. Król powraca na wzgórze by odszukać ciało poległego Rolanda. Po odszukaniu ciała, król nakazał wyprawić pogrzeb poległym. Nakazał także wyjąć serca Rolanda, Oliwiera i Turpina, owinąć je w jedwab i złożyć w trumnie z białego marmuru. Ciała zabitych kazał zaś namaścić pachnidłami i przetransportować do Francji na pokrytych kwiatami wozach. W tym samym czasie pojawiają się posłowie żądnych zemsty pogan z wypowiedzeniem wojny królowi. Król przyjmuje to wyzwanie i pokonuje po raz kolejny swoich wrogów. W czasie walki ginie syn oraz brat Marsyla. Władca pogan, dowiadując się o kolejnej porażce, umiera z rozpaczy. Karol w rezultacie swoich posunięć zdobywa Saragossę. Jej mieszkańców ochrzcił, tych którzy się opierali – nakazał zabić. Król powraca do Francji by wyprawić godny pogrzeb walecznym bohaterom. Narzeczona Rolanda na wieść o śmierci ukochanego umiera. Karol skazuje na śmierć zdrajcę Ganelona. Żona Marysla zgadza się dobrowolnie przyjąć chrzest. W czasie snu Karol ma kolejne widzenie – archanioł nakazuje mu udać się z pomocą królowi Wiwianowi obleganemu przez pogan.