Posłuchajcie, bracia miła...

Inne tytuły: "Lament świętokrzyski", "Plankt świętokrzyski" (z łac. "planctus" - "płacz"), "Żale Matki Boskiej pod krzyżem". Utwór liryczny zaliczany do poezji lamentacyjnej i do pieśni Maryjnych. Wiersz powstał w latach 70-ych XV w. i był przechowywany w bibliotece klasztoru w Św. Krzyżu w Górach Świętokrzyskich. Wiersz jest monologiem Maryi stojącej pod krzyżem umierającego Chrystusa. Tematycznie jest związany ze słynnym zachodnioeuropejskim hymnem łacińskim pt. "Stabat Mater Dolorosa..." (patrz hasło: doloryzm). Matka Boska patrząc na cierpienia Syna i nie mogąc Mu pomóc, pogrąża się w rozpaczy i bólu. Uwydatnia się tu ludzki wymiar matczynego cierpienia, pragnienie ulżenia ukochanemu Synowi. Maryja zwraca się również do innych matek z życzeniem, aby "nad (ich) dziatkami nie były takie to pozory", co oznacza, żeby ich dzieciom nie przydarzyło się coś takiego.