Kronika Wincentego Kadłubka

Mistrz Wincenty zwany Kadłubkiem był biskupem krakowskim. Kronikę pisał na przełomie XII i XIII w. Składa się ona z 4 ksiąg, z których 3, dotyczące dawniejszych dziejów Polski, otrzymały formę dialogu, a czwarta księga jest relacją o panowaniu Mieszka Starego i Kazimierza Sprawiedliwego (do 1202 r.), na którego zlecenie powstała kronika. W dziele znaleźć można dzieje bajeczne Polski potraktowane na równi z faktami. Kronika napisana jest stylem kwiecistym, spełniającym najwyższe średniowieczne - i antyczne
- wymagania retoryczne; jest popisem erudycyjnym autora, który swobodnie korzysta z dorobku literatury antycznej. Dzieło napisane jest po łacinie prozą przeplataną fragmentami
wierszowanymi. Do XV w. kronika Kadłubka służyła jako uniwersytecki podręcznik retoryki.