Wolny najmita

Bohaterem wiersza jest "wolny najmita" -chłop, który utraciwszy niewielki majątek wyrusza do miasta w poszukiwaniu pracy. Chłop ten, "blady, nędzną odziany siermienką" jest ofiarą ustawy uwłaszczeniowej. Ustawa ta przyniosła mu wprawdzie wolność ale stała się przyczyną tragedii. W wyniku splotu fatalnych okoliczności, nieurodzaju, ulewy do jego chaty zajrzał głód. Z głodu umarły mu dzieci a chatę sprzedano za zaległe podatki. Został więc skazany na poniewierkę i tułaczkę. Ustawa teoretycznie dawała chłopom wiele praw, praktycznie "wolnemu najmicie" przyniosła tylko prawo na śmierć. Autorka oskarża polskie społeczeństwo za brak troski o los "wolnych najmitów" których w Polsce jest tysiące. Apeluje do sumień ludzkich, wstrząsa opisem tragedii swojego bohatera, żąda poprawy warunków życia wypędzonych ze wsi polskich chłopów. Poetka po mistrzowsku posługuje się ironią. Słowo wolny ma w tym wierszu ironiczne znaczenie. Chłop jest wolny od dobytku, domu, rodziny, pracy i nadziei. Wolny w tym wierszu znaczy zniewolony, pozbawiony wszystkiego tego, co ludzkie i godne człowieka.