Pożegnanie z Marią

Akcja toczy się w Warszawie w czasie okupacji. Życie bohaterów w firmie toczy się bezpiecznie. Niemcy przybywają tu tylko w interesach a właściciel ma tak rozległe kontakty że potrafi uwolnić nawet kogoś z więzienia czy getta. W firmie tej pracuje Tadeusz i Maria. Nie interesuje ich walka z okupantem, nie biorą udziału w konspiracji, obce jest im jakiekolwiek bohaterstwo. Borowski demaskuje obojętność swoich bohaterów na losy drugiego człowieka, ukazuje ich skrajny egoizm i zanik wartości moralnych czego dowodem jest przedstawienie reakcji pracowników firmy na pojawienie się w firmie starej żydówki. Borowski w tym opowiadaniu mimo swej demaskatorskiej pasji pragnie choć częściowo usprawiedliwić swoich bohaterów. Dopuszcza do głosu rzeczywistość okupacyjną, informuje czytelnika o łapance i uwięzieniu Marii, którą czeka w obozie śmierć i przerobienie jej ciała na mydło.