„Mistrz i Małgorzata”: motyw odwagi, tchórzostwa i konformizmu; dobra i zła; prześladowań politycznych w Rosji radzieckiej, życia w „komunistycznym raju”; roli artysty; mechanizmów władzy. Funkcja ideowa wątku biblijnego i motywu szatana i jego świty. Technika artystyczna. Historia powieści i losy autora.

Motyw odwagi - Ogólnie rzecz biorąc ludzi odważnych u Bułhakowa nie dostrzega się wcale poza może dwoma wyjątkami,tzn:bohaterami tytułowymi-Mistrzem i Małgorzatą. Ten pierwszy przedstawił w swej powieści biblijny wątek Poncjusza Piłata-procuratora Judei. Powieści jednak nie udało się wydać z powodu donosu który nań złożono.
Małgorzatę równierz uważam za odważną. Kochała mistrza z całego serca i w imię tej miłości była gotowa do wszelkich poświęceń.-zgodziła się być królową dorocznego wolandowskigo balu a także usługiwać mu -wszystko w imię miłości.

Motyw tchórzostwa i konformizmu- mieszkańcy Moskwy to typowi obywatele państwa o totalitarnego-ludzie bierni,zastraszeni,próbujący przeżyć,zachować dotychczasową pozycje,i stan posiadania,nie robiący zrobić nic aby zmienić obecny stan rzeczy,a co najwyżej próbujący się przypodobać w celu uzyskania określonych kożyści
Z postawy takiego tchórzostwa bardzo łatwo przejść do konformizmu -bo właściwie konformizm polega na przyjeciu określonej postawy w celu uzyskania jak największych kożyści przy równoczesnym nie narażaniu się.Za konformistów należy uznać przedewszystkim urzędasów i artstów moskiewskich.

Rola artysty -artyści tworzyli sztukę nie dla ludzi, nie dla siebie, nawet nie dla samej sztuki.Oni tworzyli dla systemu.Ta jałowa twórczość pozwalała im nazywać się artystami(nie wszyscy mieli talent artystyczny), ale przedewszystkim należeć do Massoletu-organizacji artystycznej co z koleji dawało określone możliwości(wczasy ,tanie i dobre jedzenie...).Czyli artysta był bezwolnym konformistycznym nażędziem w ręku systemu.


Dobro i zło - teoretycznie zło jest reprezentowane przez Wolanda i jego świtę.Diabły wywołują wiele skandali i afer ale co ciekawe -szkodzą tylko ludziom złym,zepsutym i zasługującym na karę.Dla tytułowych bochateró robią wiele dobrego.A zatem dobro i zło to pojęcia bardzo względne,zależne od punktu widzenie i sytuacji;a pozatym gdyby nie zło to nie można by także mowić o dobrz więc chyba te dwa pojęcia uzupełniają i przenikają się wzajemnie.

Motyw życia w komunistycznym raju+ mechanizmy władzy
-korzystanie na codzień z rozbudowanego aparatu policyjnego
-ingerencja w życie prywatne i próbuja przejęcia nad nim kontroli
-narzucanie obowiązkowej ateizacji
-zakłamanie we wszystkich dziedzinach życia, obłuda, strach, podejrzliwość, tchórzostwo i milcząca zgoda na nie;
-rozbudowana biurokracja, z rzeszą bezmyślnych ,Głupich i pezekupnych urzędników,
-donosicielstwo,szpiegostwo, znikanie ludzi, aresztowania, umieszczanie zdrowych osób w szpitalach psychiatrycznych;
-Ludzie manekiny;bezwolne maszynki-niezdolne do samodzielnego myślenia,
-publiczne piętnowanie ludzi o poglądach innych niż uznanych za „dobre”
wykorzystujących swoje stanowiska dla prywatnych celów;
-uprzywilejowania dla posiadającychy obcą walutę, za którą mogą nabywać towary niedostępne w handlu powszechnym (sklep torgsin);

-Funkcja ideowa motywu biblijniego i motywu szatana i jego świty - wątek biblijny zawarty w utworze ukazuje uniwersalnne prawdy zawarte w bibli,przedstawiając wartości które tak dla wierzącego w Boga jak i ateisty powinny być w życiu bardzo ważne Jest zarazem analogią do wątku moskiewskiego;problem społeczenśtwa tchórzy i człowieka który stchórzył tylko raz ale borykał sieę z tą świadomością do śmierci.Bułhakow przedstawiając ten wątek biblijny z jego określoną sytuacja i wartościami ukazuje bezsens systemu totalitarnego.
Szatan z definicji to ucileśnienie i spełnienie zła,ale w porównaniu do ogromu zła,krzywdy i zakłamania w systemie komunistycznym zdaje się być tylko niedobrym chłopcem próbującym zrobić coś złego chociaż pokazującego już pewne wyrafinowanie.Wolandand jego świta nie robią praktycznie nic złego, po prostu wyszukują i wzniecają istniejące już zło.

-Historia powieści i losy autora - powieść „Mistrz i Małgorzata”- była pisana w latach 1928-1940, miała osiem redakcji ale nie została ukończona;
-została opublikowana w ponad trzydzieści lat po śmierci autora i doczekała się wydań na całym świecie
-zawiera elementy autobiograficzne (obraz miłości i związku małżeńskiego pisarza z Heleną Siergiejewną);
-pisarz wyraża w niej własne wątplwości co do sztuki i twórczości,ukazuje własne problemy-np.cenzura,brak swobody pracy ijej tematyki
-nie wszystko w utworze zostało dopowiedziane,wielu rzeczy należy się domyśleć co skłania do refleksji i przemyśleń;zawiera prawdy uniwersalne

-Michał Bułhakow - był synem teologa prawosławnego, pracownika naukowego, najstarszym spośród siedmiorga rodzeństwa. Był lekarzem z zawodu, z powołania pisarzem. Zrezygnował z uprawiania zawodu lekarskiego, postanowił poświęcić się wyłącznie twórczości literackiej.
Jest zaliczanu do najwybitniejszych dramaturgów naszyc czasów. Jego utwory: Biała Gwardia, Fatalne jaja, Diaboliada, Powieśc teatralna, Dni Turbinów, Mistrz i Małgorzata.
Jego ostatnia powieść nie została wydana za jego życia. Poza tym i inne jego utwory też nie były wydawane od razu (nawet mimo wstawiennictwa u Lenina). Miał też problemy z cenzurą.