Satyry (Ignacy Krasicki)

I. Krasicki jest autorem 22 satyr. Piętnują one i demaskują pasożytniczy charakter życia
szlachty, pokazują przejawy upadku moralnego klasy panującej. Istnieją dwa podstawowe typy satyr: portretowe (np. "Żona modna", "Świat zepsuty" i "Pijaństwo" i satyry - kazania
(np. "Do króla").


Cechy gatunkowe:

Satyra należała w czasach oświecenia do rozpowszechnionych utworów literackich. Atakując
wady społeczeństwa, zdrożność obyczajów, niesprawiedliwość stosunków społecznych,
włączała się ona w nurt literatury krytycznej nasyconej troską obywatelską i poczuciem
odpowiedzialności społecznej.


Tematyka:

Satyry Krasickiego krytykują:

- przejawy zepsucia wielkomiejskiego
- marnotrawstwo
- lenistwo
- karciarstwo
- lekkomyślne naśladowanie cudzoziemskich wzorów
- życie dworskie
- upodobania sarmackie
- pijaństwo i jego skutki
- konserwatyzm myślenia politycznego
- nieludzkie obchodzenie się panów ze sługami

"Satyry" piętnują więc wszystko, co stanowiło przedmiot troski patriotów i było tematem ich
działalności publicystycznej:

"Satyra prawdę mówi, względów się wyrzeka.
Wielbi urząd, czci króla, lecz sądzi człowieka"

Ten fragment wzięty z satyry "Do króla" dobrze oddaje charakter satyr Krasickiego.


Krytyka społeczeństwa polskiego:

Krasicki pisał w "Satyrach" o wadach polskiego społeczeństwa. Pisał o głupocie szlachty, o jej przywarach. Widział, że bezmyślne działanie szlachty doprowadzi do ruiny kraju. Potępiał
szlachtę za to, że nie umie się połączyć i porozumieć w sprawach ważnych dla kraju i przez to
Polska powoli staje się słabsza i uzależnia od mocniejszych sąsiadów, którzy już ingerują w jej sprawy.