Łaski, czyli o karze za mężobójstwo (Andrzej Frycz-Modrzewski)

Debiutancka mowa polityczna wielkiego publicysty renesansowego A.F. Modrzewskiego.
Broszura ta została napisana w 1543 r. po powrocie autora do kraju i dotyczy sprawy, w której nie było możliwe znalezienie wspólnego języka ani ze szlacheckim obozem reform, ani tym bardziej z całą ówczesną szlachtą. W utworze tym Modrzewski protestuje przeciwko niesprawiedliwości prawa karnego, które za zabójstwo szlachcica karze bardzo wysoką grzywną (120 grzywien), dożywotnim więzieniem lub śmiercią, natomiast za zabicie chłopa tylko niewielką karą pieniężną w wysokości 10 grzywien. W warunkach wzrastającego ucisku chłopów ustawa ta prowadziła do całkowitej bezkarności szlachty wobec chłopów. Przeciwko temu nieludzkiemu prawu wystąpił Modrzewski, żądając, by za zabójstwo karano śmiercią, bez względu na osobę zabójcy i zabitego. Przeciwstawiając się tej średniowiecznej ustawie, wyprzedził reformę sądownictwa europejskiego o dwa wieki.