Skąpiec (Molier)

Jedna z wielkich komedii Moliera, przedstawiciela XVII-wiecznego klasycyzmu francuskiego. Utwór ten został wystawiony w 1668 r. Komedia ta prezentuje typ komedii obyczajowej i komedii charakterów, tzn. utworu zawierającego realistyczne kreacje postaci osadzonych w konkretnym otoczeniu obyczajowym i społecznym, które równocześnie reprezentują uniwersalne ludzkie charaktery. Jest to ponadto dramat mieszczański.


Tematyka utworu:

Tytułowa postać skąpca to Harpagon - chciwiec, sknera i lichwiarz, patrzący na wszystko pod
kątem zdobycia jak największego majątku. Jest w dodatku wyrodnym ojcem, traktującym swoje dorosłe dzieci jak obciążenie finansowe. Syn i córka nienawidzą go, ale są od niego uzależnieni. Akcja komplikuje się , kiedy Harpagon chce poślubić ukochaną swojego syna, Kleanta, ten zaś chcąc wybrnąć z kłopotów finanasowych zapożycza się u lichwiarza, którym okazuje się być jego ojciec. Dodatkowym elementem intrygi jest zakopana szkatułka ze skarbami Harpagona, o której przypadkowo dowiadują się jego dzieci. Kleant i Eliza celowo ukrywają skarb ojca, aby zmusić go do odstąpienia od zamiaru poślubienia Marianny i wydania na siłę za mąż swojej córki. Po wielu komplikacjach, kłótniach i nieporozumieniach Harpagon odzyskuje swoją ukochaną szkatułkę, a Eliza i Kleant mogą pójść za głosem serca i poślubić swoich wybrańców. Jak wszystkie komedie Moliera, "Skąpiec" kończy się szczęśliwie: Harpagon dostał nauczkę, a losy jego dzieci potoczą się prawdopodobnie pomyślnie. Jest w tym silny wydźwięk dydaktyczny - komedia ta ma ośmieszać wadę charakteru, jaką jest skąpstwo. Harpagon łączy w sobie cechy komiczne z dramatycznymi, czasem nawet tragicznymi, jego postać jest dzięki temu niezwykle sugestywna, w wyniku czego bohater Molierowski uznawany jest za archetyp skąpca w literaturze europejskiej.