Polanka (Stanisław Trembecki)


W poemacie "Polanka" S. Trembecki wyraża swe uznanie Stanisławowi Poniatowskiemu
(bliskiemu krewnemu króla), który w jednej ze swych wsi, w Polance, dokonał przeobrażeń
znacznie ułatwiających życie chłopów. Sam będąc zwolennikiem reform i rzecznikiem
humanitaryzmu, poeta doskonale rozumie potrzebę takich zmian i ich głębokie znaczenie
w państwie podejmującym próby reform społeczno - gospodarczych. Chłopi są pełni
wdzięczności dla swego pana, gdyż:

"Do ludzkiej wzniósł godności podłych zwierząt braty,
On im wolności, on im przemysłu udziela,
Nie tyrana, lecz mają w panu przyjaciela".

W Polance uwolniono chłopów od pańszczyzny, panuje swoboda wyznaniowa, wieś ma prawo
odwoływać się do sądu w sprawach spornych między nią a dziedzicem. Swą troskę o los
najbiedniejszych warstw narodu zawarł poeta w słowach, które są jednocześnie hołdem dla tych, którzy im służą:

"... czyściejszą sławę ten odniesie w zysku,
Kto słabość od możniejszych zasłania ucisku
Dopieroż ten dobrymi wart sercami władać,
Kto swym raczy swobodę niewolnikom nadać".