Koniec wieku XIX

Utwór ten jest typowym opisem nastrojów schyłkowych wieku XIX. Jest on przedstawiony w formie rozmowy lub raczej przemowy podmiotu lirycznego do człowieka końca wieku. Poeta wymienia różne rodzaje postaw i zachowań człowieka poprzedniego wieku. Chce przez to ukazać, że mają one jedynie na celu pomóc rzyć w świecie zła i nie zmieniają negatywnego nastawienia autora do rzeczywistości. W wierszu tym ukazany jest negatywny stosunek podmiotu lirycznego do religii, która nie przynosi oczekiwanej ulgi w świecie zła :
“ ... żadna z dawnych wiar już nie wystarcza ‘’
W zamyśle autora nie chodziło wyłącznie o religię, również o wszelkie poglądy filozoficzne, oznacza to, że dla Tetmajera straciła sens również nauka.
W utworach Kazimierza Przerwy- Tetmajera widzimy jakie uczucia panowały u schyłku wieku XIX. Tetmajer podobnie jak poeci wszystkich epok odzwierciedlał w swych utworach to co widział w około siebie i uczucia swoje i ludzi go otaczających. Według mnie można uznać tego poetę z piewcę uczuć schyłkowych, gdyż był człowiekiem, który żył i tworzył w tym okresie, co oznacza, że rozumiał i wiedział co czują ludzie żyjący obok niego.
W utworach Tetmajera widać duży wpływ filozofii Artura Shopenhałera, który był jednym z największych filozofów tego okresu. Może nie wszyscy byli zwolennikami jago filozofii, jednakże była to duża część społeczeństwa. Wynika z tego, że skoro Tetmajer był zwolennikiem Shopenhauera i okazywał to w swojej poezji, to wielu ludzi podzielało również poglądy i uczucia tego poety. Można zatem uznać Kazimierza Przerwę- Tetmajera piewcą uczuć schyłkowych wieku XIX.