M. Sęp-Szarzyński (sonety)

W sonetach majestatyczny porządek kosmosu, który znamy z Hymnu Jana Kochanowskiego przeradza się w chaos gwałtownych obrotów rozpędzonego nieba.
„Ehej, jak gwałtem obrotne obłoki
i Tytan prędki lotne czasy pędzą...”
(Sonet I)
Gorączkowy ruch przenika cały wszechświat: zarówno ten wielki – sferę gwiazd i planet, jak i mały – wnętrze ludzkiej duszy. Życie ludzkie jest bowiem ciągłą ucieczką przed śmiercią:
„Śmierć tuż za nami spore czyni kroki...
(Sonet II)
Losem człowieka jest niepokój, ruch i walka. Zagraża mu bowiem nie tylko szatan, ale i wodzące piękno świata oraz własne ciało, które zawsze chce czegoś innego, niż nieśmiertelna dusza. Bohater Sępowych wierszy jest świadomy własnej słabości, wynikającej z wewnętrznego „rozdwojenia”:
„Cóż będę czynił w tak straszliwym boju
wątły, niebaczny, rozdwojony w sobie?
(Sonet III)
To „rozdwojenie” jest zresztą cechą całego świata, w którym prawdziwym wartościom jak cień towarzyszą złudne pozory.
„...O stokroć szczęśliwy,
który tych cieniów w czas zna kształt prawdziwy!”
(Sonet V)